Over het Heilig Avondmaal

In het beleidsplan 2016-2020 is een beleidsvoornemen opgenomen om in deze periode aan de slag te gaan met de toegankelijkheid van het Heilig Avondmaal. De start van dit onderwerp is na het vertrek van onze vorige predikant uitgesteld, omdat we dit proces graag in wilden gaan met de nieuwe predikant. Na zijn aanstelling is de kerkenraad zich gaan bezinnen op dit onderwerp door middel van 3 bezinningsavonden (voorjaar 2019), waarbij aandacht is geweest voor de huidige manier van vieren, de toegankelijkheid, mogelijke historische kwesties en de verbinding met de Heilige Doop, maar ook met het doen van de Belijdenis des Geloofs. Hierover is gepubliceerd in het kerkblad. Ook heeft onze predikant een aantal keren gepreekt over dit onderwerp (najaar 2019), zowel Bijbels perspectief, vanuit huidige ervaringen, als vanuit kerkhistorisch perspectief. Daarna is er een gemeenteavond belegd over dit onderwerp (november 2019), waarin de gemeente in zijn breedte is gehoord, hiervan vindt u onderstaand ook een verslag. We wensen van harte dat u uw visie laat horen!

Hieronder vind u eerst het huidige beleid rondom de viering van het Heilig Avondmaal.
Daarna de stukken tekst die u meenemen in de ontwikkelingen van dit thema in onze gemeente.

Huidige viering

Het Heilig Avondmaal staat open voor belijdende leden van de Protestantse gemeente Beusichem – Zoelmond. Ook belijdende leden van andere kerkelijke gemeenten zijn van harte welkom om deel te nemen aan het Avondmaal. In een aantal gevallen worden ook niet-belijdende leden toegelaten als zij om voor hen doorslaggevende redenen menen geen belijdenis van het geloof te kunnen doen.

In de regel wordt het Heilig Avondmaal vijf maal per jaar in het midden van de gemeente gevierd. Het Heilig Avondmaal wordt bediend door een predikant, waarbij de diakenen dienen aan de tafel en de ouderlingen medeverantwoordelijkheid dragen.

De kerkenraad draagt zorg voor een ordelijke viering van het Heilig Avondmaal. De zondag voorafgaande aan de viering is de aankondiging een vast onderdeel van de eredienst.

Voor gemeenteleden die verlangen aan het Heilig Avondmaal deel te nemen, maar die niet meer in staat zijn de eredienst bij te wonen, kan het Avondmaal op een andere plaats plaatsvinden. Daarbij dienen de ambten vertegenwoordigd te zijn en zal zowel het Woord als een deel van het avondmaalsformulier gelezen worden.

Bron: Beleidsplan 2016-2020

Gemeenteavond november 2020

Het thema van de Gemeenteavond van november 2019 was Het Heilige Avondmaal. In groepen werden er op die avond in gesprekken 3 onderwerpen besproken. Er is een uitgebreide analyse van deze avond met u gedeeld in het kerkblad van februari 2020.

Denkrichting

De kerkenraad heeft naar aanleiding van deze analyse een denkrichting ingeslagen die het beleid van het Heilig Avondmaal zou kunnen gaan veranderen. Het kernpunt daarin is: “Het Heilig Avondmaal is toegankelijk voor ieder die gelooft.”

In de praktische toepassing zou dit twee belangrijke consequenties hebben:
1. De voorwaarde van het doen van Belijdenis des Geloofs om te mogen aangaan aan het Heilig Avondmaal komt te vervallen.
2. Kinderen vanaf 12 jaar mogen aangaan aan het Heilig Avondmaal, mits zij bij de kerkenraad aangeven dat ze dit graag willen en geleerd hebben wat het vieren van het Heilig Avondmaal betekent.

Als kerkenraad hechten wij eraan u erop te wijzen dat bovenstaande nog GÉÉN besluit is! Het is een denkrichting en wij horen hierover graag uw visie. Wat betreft de wijze van viering, daarin zullen geen veranderingen plaatsvinden.

In de gemeenteavond van maart/april zal het thema weer een belangrijk onderwerp van gesprek zijn. U bent dan van harte welkom om daar uw visie te laten horen, maar u bent nu al uitgenodigd om hierop inhoudelijk met de predikant en/of kerkenraad in gesprek te gaan.

In het kerkblad van maart 2020 zullen we, om op te frissen, de belangrijkste punten van het verslag nog eens met u delen. Hieronder vind u het uitgebreide artikel ervan dat gepubliceerd is in het kerkblad van februari. Onderaan het artikel krijgt een de mogelijkheid een printversie te downloaden.
 

Over het heilige avondmaal – Publicatie kerkblad februari 2020

Het is al even geleden, maar in november 2019 hadden we een Gemeenteavond in de kerk van Zoelmond met als thema Heilig Avondmaal. We voerden deze avond gesprekken in drie groepen, waarbij er telkens een gespreksleider en een notulist aanwezig was. In de groepen werden 3 onderwerpen besproken. Hieronder vindt u telkens het onderwerp, met een toelichting vanuit de analyse die uit de gegeven antwoorden is gemaakt.

1. Met associatiekaarten: welke plaat verbeeldt uw ervaringen tijdens het Heilig Avondmaal?
Tijdens deze ronde werden inspirerende dingen gezegd, zoals: ‘Het Heilig Avondmaal is voor mij als een klimmuur: het is een bemoediging om door te gaan’. Of: ‘Het Heilig Avondmaal laat mij de warmte van God ervaren – God houdt ons vast, wij mogen elkaar vasthouden.’ Maar ook: ‘Het Heilig Avondmaal laat zien dat wij als gemeente op weg zijn naar het eindpunt. Als je niet mee mag doen, dan loop je alleen en voel je je eenzaam (…).’ Uit de gesprekken bleek dat de ervaringen best uiteen liepen. Mensen die regelmatig aangaan ervaren het als een mooi en fijn moment, die steunend is voor hun geloof, maar er was ook een keerzijde. Er werd soms ook pijn ervaren omdat op de momenten van het Heilig Avondmaal, lang niet iedereen naar de dienst komt om verschillende redenen.

2. Bespreek waarover u tevreden bent als het gaat om het Heilig Avondmaal?
Veel mensen zijn tevreden over de sfeer van rust, eerbied en respect tijdens de viering. Het geeft de mogelijkheid tot inkeer en reflectie en geeft ruimte aan de eigen gedachten. Men geeft aan dat het belangrijk is dat de deelnemers aan het Heilig Avondmaal zich bewust zijn van de belangwekkende inhoud en die ook begrijpen.

Er is in het beleid van onze gemeente nu een koppeling tussen belijdenis doen en het meedoen aan het viering van het Heilig Avondmaal. Veel mensen zijn tevreden over deze koppeling, maar tegelijkertijd zijn er ook veel mensen die vinden dat de uitnodiging van Jezus geldt voor ieder die gelooft. En dat dit die koppeling niet in de weg hoeft te staan: aangaan aan het Heilig Avondmaal kan ook een uitnodiging zijn om Belijdenis des Geloofs af te leggen.

Over het algemeen zijn de gemeenteleden tevreden over de wijze van vieren van het Heilig Avondmaal. De belangrijkste aspecten zijn: Het zitten in een grote kring en het drinken uit 1 beker. Wel werd er de uitdrukkelijke wens uitgesproken dat gemeenteleden bij het doorgeven van brood en wijn bedachtzaam zijn, door elkaar bewust aan te kijken.

3. Bespreek wat u moeilijk vindt aan hoe het Heilig Avondmaal op dit moment gevierd wordt en wat u graag anders zou willen zien.
Het belangrijkste aandachtspunt dat genoemd werd, is het beleid dat ervoor zorgt dat niet iedereen van de volwassenen deelneemt aan de viering van het Heilig Avondmaal. Het toelatingsbeleid regelt dat alleen mensen die Belijdenis des Geloofs hebben afgelegd, deel mogen nemen aan het Heilig Avondmaal. Tegelijkertijd is het ook zo dat mensen die wèl belijdenis hebben gedaan, soms toch thuisblijven. Ook het opstapje in de kerk van Beusichem wordt genoemd als een belemmering.

Het afleggen van de Belijdenis des Geloofs was vroeger een zwaarwichtige zaak en er zijn een flink aantal mensen die daar niet persé goede herinneringen aan hebben. Soms was het ook niet meer dan een afsluiting van de catechese. Er werd geconstateerd dat het toen anders was dan nu: toen was je geen uitzondering, nu wel. Er is meer aandacht voor de persoonlijke beleving van het geloof.

Mensen ervaren de koppeling tussen belijdenis en avondmaal soms als een ‘hek’ en als een manier om onderscheid te maken tussen mensen. Helder werd verklaard dat iedereen persoonlijk is uitgenodigd en dat wij niet hoeven/mogen oordelen over anderen (ook de kerkenraad niet). Ieder kiest er zelf voor om wel of niet aan te gaan. De kerkenraad heeft wel de verantwoording dat het Heilig Avondmaal heilig en eervol verloopt.

Vanwege de overweging dat het verplichte karakter van de belijdenis (als voorwaarde om mee te mogen doen met de viering van het Heilig Avondmaal) misschien zou vervallen, werd ook gesproken over toegankelijkheid voor kinderen. Het argument dat kennis over en bewust zijn van de betekenis en inhoud van het Heilig Avondmaal noodzakelijk is, werd breed gedragen. De leeftijd van 12+ werd daarbij als mogelijke grens genoemd, maar ook een specifieke wens van het kind in kwestie. Er werden ideeën geopperd voor dit ‘leren over het Heilig Avondmaal’ als: aandacht bij de zondagsschool voor doel en betekenis van het Heilig Avondmaal; leren binnen de catechese of een ‘stage’ voor tieners.

Tenslotte
Aan het eind van deze analyse nog een paar wensen die genoemd werden ten aanzien van het Heilig Avondmaal: het zou fijn zijn als de viering van het Heilig Avondmaal al de zondag ervoor aangekondigd wordt en mensen zich uitgenodigd voelen. En werd er een verbinding tussen bidstond-dankstond en Heilig Avondmaal gezien.

Namens de kerkenraad,
uw ouderling Clarinda van Lunteren

Meepraten?
Wij kunnen ons heel goed voorstellen dat u hierover nog verder zou willen doorpraten. Of dat er misschien nog belangrijke vragen liggen. Dat kunt u natuurlijk doen door komende tijd hierover in contact te gaan met predikant en/of kerkenraad, graag zelfs! Ook zal in de gemeenteavond van maart/april het hoofdthema opnieuw de toegankelijkheid van het Heilig Avondmaal zijn. Ook daar kunt u natuurlijk uw visie laten horen. U bent hiervoor alvast van harte uitgenodigd!
Alle visies en meningen zullen bij elkaar gelegd worden, waarna de kerkenraad zal besluiten over het beleid rondom het Heilig Avondmaal. U wordt van dit proces uiteraard op de hoogte gehouden.

Printversie artikel

Download de printversie van bovenstaand artikel hier

Gedachten over het Heilige Avondmaal

In 2019 schreef onze predikant Leendert Jan van Lingen een aantal achtergrondartikelen met als titel’Gedachten over het heilige avondmaal. Wilt u deze ook nog eens teruglezen, dan kan dat hier:
09-2019_Gedachten over het heilig avondmaal
10-2019_Gedachten over het heilig avondmaal
11-2019_Gedachten over het heilig avondmaal